Pećina Risovača

Pećina Risovača nalazi se na ulazu u Aranđelovac, iz pravca Topole. Prema predanjima, pećina je bila poznata i pre početka rada kamenoloma (oko 1937/38) ali se znalo za samo dva uzana ulaza u nisku i kratku podzemnu prostoriju.
Prva istraživanja arheološke prirode otpočela su 1953. godine. Tada je ustanovljeno da je pećina bila stanište pračoveka. Otkrivena je bogata fosilna fauna: pećinski medved, mamut, nosorog, bizon, pećinski lav, leopard, hijena, jelen i dr. Među predmetima koji govore o nivou kuture i vremenu nastanka ističu se vanredno lepa oruđa koja su stvorena okresivanjem najtvrđih eruptivnih stena. Pronađeni su i predmeti, na sličan način obrađeni, od kostiju velikih životinja. U bogatom peščanom nanosu u više slojeva su pronađeni tragovi upotrebe vatre – iz svega ovoga je pretpostavka da je pećina bila stanište lovaca srednjeg perioda starijeg kamenog doba – nisterijske epohe.
Sada je u pećini Podzemni Muzej paleolita, jedini muzej te vrste u zemlji. Risovački pećinski kanal, dug preko 180 metara, uređen je sa postavkom koja ilustruje rezultate speleoloških i arheološko-palentoloških istraživanja ove pećine: risovačka fauna iz gornjeg pleistocena, neandertalski čovek – lovac i predmeti njegove materijalne kulture.

Aranđelovac