Žagubica

Opština Žagubica je opština u Braničevskom okrugu u centralnoj Srbiji. Opština zahvata gornji deo doline Mlave i razdvojena na dva dela, pobrđe i planinski obod. Glavni i središnji deo predstavlja Žagubička kotlina čiji je niži deo prosečne nadmorske visine oko 300 metara. Drugi, manji i niži deo je Krepoljinsko-krupajska kotlina, sa nižim delom oko 220 metara nadmorske visine. Između kotlina je pobrđe.

U turističkoj valorizaciji Homolja značajno mesto pripada i kulturno-istorijskom nasledju. Ono je i raznovrsno i osobeno zbog sticaja promenljivih istorijskih okolnosti i specifičnog društvenog, geografskog i saobraćajnog položaja Homolja u prošlosti i sadašnjosti. Iz rimskog perioda postoje arheološki lokaliteti - gradine koje su predstavljala utvrdjenja sa kulama motriljama i stanice za odmor, a služile su za osiguranje važnog rimskog puta "Via militaris" koji je vodio kroz klisure Mlave. Najočuvanija utvrðenja nalaze se na uzvišenju Gradac, u Ribarskoj klisuri, Gornjačkoj klisuri, klisuri Tisnice i kod Laznice.

Homolje raspolaže velikim potencijalom u privrednom pogledu jer u mnogim oblastima može ne samo da zadovolji potrebe svog stanovništva, vec i da ostvarene viškove izvozi na druga tržišta. U uslovima slabe naseljenosti, glavni izvor opstanka doseljenog stanovništva bilo je stocarstvo. Daljim množenjem stanovništva potreba za obradivom zemljom postajala je sve veca. Zemljoradnja se širi, a krce se i nove površine šuma. U ravnima Žagubicke i Krepoljinsko-krupajske kotline i proširenih delova dolina na izlazu reka u ravni, u ravnim i najplodnijim delovima Homolja, najviše se gaje kukuruz i pšenica. Na površima i višim terasama prožimaju se stocarstvo, ratarstvo i vocarstvo, odnosno to je rejon žitarica, livada, voca.

Deo kulturne baštine stanovništva jednog kraja su i kućna radinost, zanati - naročito umetnički, izrada suvenira, narodne nošnje i folklor. Ove delatnosti su istovremeno i element privreðivanja, zapošljavanja, zadovoljavanja potreba lokalnog stanovništva, ali takoðe u uslovima razvijenog turizma mogu biti i značajan dopunski element turističke ponude. Homolje je u tom pogledu vrlo specifična i značajna sredina.Prostorna izdvojenost Homolja, uslovljena geografskim položajem i reljefom, saobraćajna izolovanost i mala naseljenost stanovništva razlièitih etničkih grupa u dugom istorijskom trajanju ostavili su snažan pečat na privrednu autarhičnost i autohtoni tradicionalizam u životu stanovništva ovog kraja, koji se i do danas održava. To se ogleda u održavanju pojedinih zanata, tradicionalnom spravljanju pojedinih proizvoda od mleka i mesa, proizvodima kućne radinosti, naroč ito odevnih predmeta, u folkloru, muzici, narodnoj kuhinji, verskim, svadbenim i drugim običajima i tome slično.

Kao privredna grana turizam je na podrucju opštine Žagubica poceo nešto osetnije da se razvija tek poslednjih desetak godina. Izgradeni su mnogi moteli zahvaljujuci radnim organizacijama, a takode su u planu i novi moteli za izgradivanje. Buduci da je opština Žagubica privredno nedovoljno razvijena i da kao takva ne raspolaže sredstvima za intenzivniji razvoj turizma, buduca orijentacija u razvoju turizma u Homolju treba da se zasniva na seoskom turizmu.