Projekat Upoznaj Srbiju podrzan je od strane



Želite da vas obaveštavamo o manifestacijama u vašem okruženju? Prijavite se na našu mailing listu


*Ovu opciju uvek možete deaktivirati slanjem mejla na
office@global-it-solutions.org
Smart Office

Anketa
Kako ste saznali za portal Upoznaj Srbiju?

Preko prijatelja
Putem društvenih mreža ( facebook, twitter )
Preko pretraživača ( Google, Yahoo, Bing)
Preko foruma ( Elitesecurity, Burek, Krstarica...)
Slučajno sam naleteo/la na link
Nešto drugo



Kalendar događaja
Wild Serbia

Korisnici na mreži

Nema korisnika na mreži

Mali Zvornik

Lična karta
Lokacija
Centralna Srbija
Broj stanovnika
14 076
Osnovna delatnost
Poljoprivreda, Privreda
Poštanski broj
15318
Sajt



Opis

Opština Mali Zvornik je jedna od opština u Republici Srbiji. Nalazi se u Centralnoj Srbiji i spada u Mačvanski okrug. Po podacima iz 2004. opština zauzima površinu od 184 km² .

Istorijat

Nova vlast u drugoj Jugoslaviji, odmah po oslobođenju, kreće sa petogodišnjim planom razvoja zemlje. Akcenat je stavljen na industrijalizaciju za koju je potrebna, pre svega, električna energija. Kako je hidroenergetski potencijal Drine još od ranije bio poznat, za mesto izgradnje prve hidrocentrale na Drini, izabran je Mali Zvornik. Odluka tadašnje vlade FNRJ, iz 1947. godine, o početku gradnje hidroelektrane na Drini kod Malog Zvornika iz temelja će promeniti, ne samo izgled, način života i demografsku strukturu stanovništva Malog Zvornika, već i celog srednjeg Podrinja. Već oktobra meseca 1947. godine u Mali Zvornik pristižu prve grupe radnika, inžinjera i tehničara. Zabeleženo je da im je trebalo puna dva dana da prevale razdaljinu od 160 kilometara, od Beograda do Malog Zvornika. Početna sondažna bušenja radi prikupljana detaljnijih geoloških i hidroloških podataka, kako bi se odredilo mesto za podizanje brane, izazvalo je nepoverenje lokalnog muslimanskog stanovništva. Mali Zvornik po popisu urađenom radi preseljenja stanovništva iz Mahale, 1948. godine broji samo 768 stanovnika. A već sa prvim radovima oko pripreme terena za gradnju brane, u Mali Zvornik pristiže više od 1500 radnika, za koje se ubrzano grade barake za smeštaj. U Mahalama su tada porušene dve trećine kuća, njihovi stanovnici su preseljeni nizvodno od brane u današnje Donje naselje, dok se jedan deo iselio na drugu obalu reke, u Zvornik. Pošto se radilo isključivo o muslimanskom stanovništvu vlasti tadašnje FNRJ, u novonastalom Donjem naselju podižu džamiju. I ostali delovi nekadašnje učmale kasabe ubrzano menjaju prvobitni izgled. Poznati stručnjak, jedan od vodećih jugoslovnskih arhitekata Dragiša Brašovan, izrađuje prvi urbanistički plan Malog Zvornika. Desno od magistralnog pravca Bajina Bašta – Beograd , u današnjem naselju Kolonija niču prvi stambeni objekti koje stanovnici Malog Zvornika, s punim pravom, i danas zovu Vile. Na najvećem posleratnom gradilištu u zemlji u nedostatku prave mehanizacije radilo se krampom i lopatom, čime nije bilo moguće savladati plahovitu reku. Tek dve tri godine od početka gradnje, na gradilište se uvode potrebne mašine izrađene u domaćim fabrikama. Planskim raseljavanjem stanovništva iz sela uzvodno od brane, nekadašnji zemljoradnici posao nalaze na gradilištu. Po prvi put primaju plate, imaju socijalno i penzino osiguranje, topli obrok i godišnji odmor. Sve to iz korena menja ranije navike, a kako su zbog potapanja ostali bez obradivih površina, oni se za stalno nastanjuju u Malom Zvorniku. Tako da već 1953. godine Mali Zvornik ima 2783 stanovnika, i sve više poprima izgled urbane sredine. Uporedo sa izgradnjom brane, nametnula se potreba za intenzivnijom izgradnjom gradske infrastrukture, vodovoda, kanalizacije i stambenih objekata. U to vreme u Malom Zvorniku već uveliko funkcioniše dom kulture sa bioskopom, bibliotekom sa knjižnim fondom od 658 naslova. Organizuju se sekcije u okviru kulturno umetničkog društva “Svetlost”, dramska, folklorna i horska. Takođe u okviru sportskog društva “Partizan” niču sportske sekcije. Uporedo sa sportskim i kulturnim životom nametnula se potreba za doškolovavanjem radnika. Tokom 1954. godine pri Narodnoj tehnici organizuju se kursevi: betonirski, tesarski, minerski. Ali i fotoamaterski, radioamaterski kao i auto-moto kurs. Moglo bi se, zapravo, reći da su ovi kursevi začetak srednjoškolskog obrazovanja u Malom Zvorniku. Ubrzano prerastanje nekadašnje kasabe u moderan gradski centar, ali i snažan privredni centar, u to vreme daleko snažniji od, na primer Ljubovije, sami po sebi su nametnuli potrebu stvaranja i administrativnog centra od Malog Zvornika. Kako je grad sudbinski zavisan od reke, za formalno nastajanje opštine Mali Zvornik moralo se sačekati do završetka izgradnje brane i njenog puštanja u rad. Taj uistinu svečani trenutak, određen je za 26. septembar 1955. godine. Pred upravnom zgradom HE “Zvornik”, današnjom zgradom opštine, montirana je tribina sa koje se okupljenom narodu obratio tadašnji predsednik FNRJ, Josip Broz Tito. Prema sačuvanim svedočenjima, preko 30.000 ljudi, sa obe strane reke zbog ovog događaja, slilo se u Mali Zvornik. Od starog, kraljevog mosta, do centralne tribine ceo grad je bio iskićen transparentima, parolama i slikama sa likom predsednika. Pozdravljajući tadašnjeg predsednika države, inženjer Bora Jovanović je podvukao značaj HE “Zvornik” za čitavu zemlju. Izgradnuja brane na Drini je bez sumnje prvi, pravi gigantski poduhvat u posleratnoj izgradnji zemlje. Gigant koji je za sva vremena izmenio topografsku, demografsku, privrednu i kulturnu sliku celog srednjeg Podrinja. Od formalnog nastanka opštine Mali Zvornik 1955. godine, 26. septembar je obeležavan kao zvanični datum nastanka opštine. Devedesetih godina prošlog veka za taj dan se uzima 17. septembar, datum oslobođenja Malog Zvornika od nemačke okupacije. Tokom jula 1919. godine, Mali Zvornik je posetio kralj Aleksandar Ι Ujedinitelj, praunuk Vožda Karađorđa, koji se zavetovao da će premostiti “Drinu plemenitu među”. Taj zavet besmrtnog Vožda ispuniće njegov junački praunuk. I već 1922. godine srpski trgovci su počeli planirati gradanju mosta na mestu gde se iskrcao kralj Aleksandar. Od ideje do realizacije protekle su pune četiri godine, i 1926. godine usvaja se današnje rešenje gvozdenog mosta na Drini. Radovi su otpočeli idućegodine, i posle pune dve godine izgradnje 1929. godine ispunjen je zavet Karađorđa. Drina je premoštena. Svečano otvaranje i osvećenje mosta zbilo se 12. januara 1930. godine i nosio je naziv Most kralja Aleksandra I.

Privreda

Hidroelektrana ’’Zvornik’’ pripada privrednom društvu Drinsko - Limske hidroelektrane. Trenutno ima 80 zaposlenih. Ova hidroelektrana je u pogonu već 50 godina. Uz redovno održavanje i korišćenje ona je u ovom periodu dala odgovarajući doprinos energetskom sistemu Srbije. Za svojih 50 godina neprekidnog rada HE ’’Zvornik’’ je proizvela preko 22 milijarde kWh električne energije i prebacuje plan proizvodnje svake godine. Godišnji plan proizvodnje struje je 452 miliona kWh i uglavnom se taj plan ostvaruje a nekad prebacuje očekivanu proizvodnju, zavisno od hidroloških uslova. Hidroelektrana leti proizvodi 10 MWh struje i sa tom proizvodnjom snabdeva električnom energijom čitavo područje Malog Zvornika, do Loznice. U periodu velikih voda proizvodnja je i do 96-100 MWh. Obzirom na starost Hidroelektrane i na redukovano održavanje u poslednje vreme, bilo je neophodno sagledati stanje i potrebe za modernizacijom opreme i objekata. U tu svrhu je urađena Studija ’’Modernizacija i mogućnost povećanja snage i proizvodnje’’ od strane ’’Energoprojekt’’-a, Hidroinženjering. Studija je pokazala da će sa revitalizacijom, ugradnjom daleko kvalitetnije opreme i generatora sa manjim gubicima, Hidroelektrana raditi mnogo pouzdanije i proizvoditi još veću količinu električne energije. Nakon Studije sledi Idejni projekat i Studija opravdanosti. Početak revitalizacije se planira 2009. godine, a završetak 2012. godine, što znači da bi svake godine bio revitalizovan po jedan agregat od ukupno 4 agregata koje Hidroelektrana poseduje.

Kultura

Nosilac svih kulturnih manifestacija u opštini Mali Zvornik je Biblioteka “17. septembar”, koja je na sebe preuzela ulogu nekadašnjeg Doma kulture. Biblioteka raspolaže značajnim fondom knjiga - preko 33.000 naslova. Na kompjuterizaciji knjiškog fonda i umrežavanju se i dalje radi. U okviru biblioteke smeštena je Zavičajna zbrika, koja čuva bibliotečki materijal vezan za istoriju kulturno-prosvetnog života Malog Zvornika i njegove okoline u prošlosti. Biblioteka organizuje gostovanja profesionalnih i amaterskih kulturno-umetničkih društava, pozorišta, pesnika, likovne izložbe i brojne druge smotre, susrete i takmičenja. Biblioteka ima salu sa 250 mesta, a u svojim prostorijama organizuje kurseve engleskog jezika, kao i različite sekcije: folklorna, dramska, muzička i recitatorska.

Sport

Na području opštine Mali Zvornik egzistiraju 4 fudbalska kluba i 1 klub malog fudbala:

* FK "Jedinstvo", Mali Zvornik (Mačvanska okružna liga)
* FK "Granit", Radalj (Udružene opštinske lige, grupa Jadar)
* FK "Mladost", Donja Borina (Mačvanska okružna liga)
* FK "Rudar", Brasina (Udružena opštinska liga, grupa Jadar)
* KMF "Mali Zvornik" (Druga liga, grupa zapad)

Uspešno egzistira i ženski odbojkaški klub “Mali Zvornik“, koji je izrastao iz škole odbojke pri Osnovnoj školi “Branko Radičević”, a osnovan je 2002. godine. Od 05. decembra 2005. u Malom Zvorniku radi i muški odbojkaški klub "Jedinstvo"

* Ženski odbojkaški klub "Mali Zvornik"
* Muški odbojkaški klub "Jedinstvo"

Borilačke veštine zastupljene su u tri kluba

* Karate klub “Srpski Soko“
* Karate klub “Jedinstvo“
* Karate klub “Mladost“

Kajakaški klub “Jezero“ čeka ponovno aktiviranje, a izuzetno je aktivno udruženje ribolovaca sa preko 500 članova. Opštinska organizacija sportskih ribolovaca “Drinsko jezero” svake godine u julu organizuje čuvenu sportsku, ali i kulturnu manifestaciju “Somovijada”

U oblasti fizičke kulture u opštini Mali Zvornik evidentan je nedostatak odgovarajućih objekata (fiskulturnih sala i otvorenih terena za male sportove). Fiskulturnu salu, sa svim pratećim prostorijama, imaju samo dve škole, i to obe u gradskom naselju: Osnovna škola “Branko Radičević” i Srednja škola “Mali Zvornik“.


Komentari (0)