Tag Archives: manastiri

Obnovljena zadužbina kralja Dragutina u manastiru Radovašnica

Za 28. jul u manastiru Radovašnica zakazano je veliko osvećenje obnovljene zadužbine kralja Dragutina, crkve posvećene svetim arhangelima Mahailu i Gavrilu, gde se očekuje i dolazak patrijarha Irineja.

Rekonstrukcija stare crkve manastirskog kompleksa u Radovašnici počela je u aprilu 2011. godine. Radovi se polako privode kraju, a veliko osvećenje je planirano za 28. jul. Toga dana biće priređen bogat kulturno-umetnički program, a ista hrana će biti služena i narodu i patrijarhu, kao i korisnicima narodne kuhinje u Šapcu i Bjeljini i prosjacima ispred šabačke crkve.

Ktitor obnovljenog zdanja je sestra Milica Abt koja je ideju da osnuje srpski manastir dobila još po upokojenju muža, Švajcarca, koji se je prešao u pravoslavlje i sa Milicom se venčao po srpskim običajima. Međutim ta zamisao se nije ostvarila, ali je umesto toga, nakon izvesnog vremena provedenog u Grčkoj i razgovora sa starešinom manastira Radovašnica arhimandritom hadži Nikolajem, Milica došla u Pocerinu gde se intenzivno zalagala za obnovu starog manastirskog zdanja. U tom poslu nije štedela ni vremena ni novca, a rezultat je upravo novo ruho stare crkve uradjeno po uzoru na pređašnje.

1374134957manastir_radovasnica_3

Kako Milica kaže uslov za obnovu od strane Zavoda za zaštitu spomenika je bio da crkva poprimi prvobitan izgled, ali su joj dozvolili da upotrebi najsavremenije materijale i tehnologije, pa je u enterijer uvedena struja, kao i podno grejanje. Zidovi su debeli 88cm, u unutrašnjosti je opeka, koja je najpogodnija za živopisanje, između je najsavremenija izolacija, a spoljašnjost je od bukovičkog granita. Prozori i vrata su urađeni od punog hrastovog drveta, dok će ikonostas i ostali crkveni mobilijar biti urađeni ručno u mermeru. Jedan deo crkve je već oslikan, a postavljen je i podni mozaik od mermera i granita.  Crkvu je projektovala arhitekta Nada Jovičić.

1374134978manastir_radovasnica_4

Interesantno je da je u celo zdanje uklopljeno oko 9.000 komada kamena, a po uzoru na gradnju Ljubostinje i kneginju Milicu, svaki kamen je nekome namenjen.

Manastir Radovašnica se smatra zadužbinom kralja Dragutina Nemanjića, a posvećen je svetim arhangelima Gavrilu i Mihajlu. Više informacija o samom manastiru pročitajte u sledećem tekstu Manastir Radovašnica.

Pogledajte fotogaleriju Manastira Radovašnica. 

Izvor: Glas Podrinja.

Autor fotografija: Momčilo Ivanović

 

 

 

Manastir Radovašnica – Šabac

Mаnаstir Rаdovаšnicа, posvećen Sаboru Svetog Arhаngelа Gаvrilа, nаlаzi se u istoimenom selu, 20 kilometrа od Šаpcа nа severnim obroncimа plаnine Cer, okružen hrаstovom šumom. U nаjstаrijim zаpisimа on se nаzivа hrаm Svetih Arhаngelа Gаvrilа i Mihаilа.

Sаgrаđen je pre dolаskа Turаkа nа ove prostore, а ime je dobio po rečici Rаdovаšnici kojа tudа protiče. Smаtrа se zаdužbinom krаljа Drаgutinа Nemаnjićа ili nekog od njegovih velmožа. Nаjstаriji sаčuvаni podаci o mаnаstiru potiču iz polovine XVI vekа, gde se on pominje kаo već stаri mаnаstir Kosаnik (kаo i ostаci Kosаninog grаdа nа plаnini Cer), а istoričаri procenjuju dа je podignut u XIV veku. Prvobitni živopis je urаđen 1799. godine.

Manastira Radovasnica

Rаdovаšnicа je, kroz svoju istorijsku misiju, imаlа ulogu prosvetiteljа, čuvаrа predаnjа i ovde pohrаnjenih svetinjа, zbrinjаvаlа izbeglice, rаtnike i rаnjenike, pomаgаlа u podizаnju i obnovi drugih mаnаstirа i crkаvа.

Manastira Radovasnica

Manastir je delio sudbinu naroda, tako da je pored paljenja i rušenja koja je doživljavao u vreme najezde Turaka, rušen i paljen i u Prvom svetskom ratu. Posle toga je crkva obnovljena i sagrađen je reprezentativan konak. U jesen 1941. godine, posle neuspelog napada partizana i četnika na Šabac, usledila je odmazda nemačke vojske. Manastir je porušen 12. oktobra 1941. godine Posle Drugog svetskog rata započeta je obnova manastira Radovašnica, a poslovi su intenzivirani u poslednjih desetak godina. Izgrađena je nova kapela, nov konak a uskoro će biti započeta obnova porušene manastirske crkve na njenim starim temeljima.

 

Izvor : http://www.manastirradovasnica.com i TO Šapca

Manastir Rača – Bajina Bašta

Pored rečice Rače, a u neposrednoj blizini Bajine Bašte nalazi se srednjevekovni manastir Rača. Ovaj manastir je najverovatnije zadužbina kralja Dragutina Nemanjića ( monaško ime Teokstit ). Dragutin je na presto došao 1276.god. da bi zbog zdravstvenih prolema bio prinuđen da presto ustupi 1282.god svome mlađem bratu Milutinu.

Manastir Rača - autor fotografije Verica Radaljac
Manastir Rača – autor fotografije Verica Radaljac

Dragutin je pouzdano ktitor manastira sv.Ahilija u Arilju, a njegova žena Katarina manastira Tronoše, koja je po mišljenju Milana Đ.Milićevića bila u nekoj zajednici s manastirom Rača.

Po turskom osvajanju srpske depotovine hram je najverovatnije opustošen i u njemu je monaški život zamro, jer se ne pominje u prvom sačuvanom turskom defteru Smederevskog sandžaka iz 1476.

Manastir Rača - autor fotografije Verica Radaljac
Manastir Rača – autor fotografije Verica Radaljac

U XVII veku počinje opšti rad u prepisivanju i umnožavanju knjiga, a tome su se pridružili i monasi manastrira Rače. Osnovana je prepisivačka škola koja je radila u skitu Sv.Đorđa u Banji. U podnožju Banje teče rečica Rača, pored samog svetilišta, iz dubine planine izvire vrelo koje se zove Lađevac koje ima lekovita svojstva te se zbog toga lokalitet i naziva banjom.

Tokom Drugog svetskog rata u mastiru Rači je u periodu april 1941. – 8.jul 1943.god. čuvana najdragocenija knjiga srpske književnosti – Miroslavljevo jevanđelje, koje predstavlja najstariju sačuvanu knjigu pisanu na srpskom književnom jeziku.

Dvorište manastira Rača - autor fotografije Verica Radaljac
Dvorište manastira Rača – autor fotografije Verica Radaljac

Najveći deo liturgijskih predmeta koji su do danas sačuvani, a potiču iz manastira Rače iz perioda pre Velike seobe Srba, danas se čuvaju u Muzeju Srpske pravoslavne crkve.

Manastr Rača je i rasadnik najtaletovanijih monaha u SPC. Duhove pouke u manastiru su sticali : Njegova Svetost patrijarh srpski Gospodin Pavle, studenički arhimandrit Julijan Knežević i dr.

Pogledajte fotogaleriju Manastira Rača.

Posetite neku od manifestacija u Bajinoj Bašti.

 

Kompletan tekst možete pogledati na http://www.bbasta.org.rs/manastir_raca.html odakle su i preuzete ove informacije

Manastir Kalenić – Levač

Manastir Kalenić predstavlja najveću znamenitost Levča u opštini Rekovac. Izgrađen je u 15. veku pod pokroviteljstvom protovestijara Bogdana. Smatra se da je delo čuvenog srednjevekovnog majstora Rada Borovića. Posvećen je vavedenju Bogorodice.

ARHITEKTURA

Prema nekim autorima, uzor za gradnju manastira Kalenić, bila je crkva Lazarica u Kruševcu. Na taj zaključak navodi gotovo potpuna podudarnost osnova dveju crkava. Međutim, po skladnosti spoljnih proporcija, Kalenić u mnogome zaostaje za Lazaricom. Ijako na crkvi manastira Kalenić, proporcije nisu najsrećnije rešene, Kalenić ima veoma jake adute u freskama i spoljnoj ornamentici. Na ovoj crkvi Feliks Kanic zapaža elemente zapadnjačke arhitekture ali i veoma izražene orjentalne elemente, što nije iznenađijuće s obzirom da moravski stil, kojem ovaj manastir pripada, svoje uzore ima u vizantiskoj arhitekturi. Reljefne figure na fasadi crkve (npr. reljef Bogorodice sa Isusom na levoj ruci), koje su veoma retke u istočnoj arhitekturi, svedoče o zapadnom uticaju. Ove figure su nekada bile obojene (ne zna se da li su bile bojene tokom same gradnje ili prilikom neke od brojnih restauracija). Danas se samo naziru ostaci boja.

Konak manastira Kalenić, projektovao je naš čuveni arhitekta Petar Bajalović.

Manastir Kalenić - autor Aleksandar Todorović
Manastir Kalenić – autor Aleksandar Todorović

ISTORIJA

Manastir Kalenić je zadužbina protovestijara (=protodavijara) Bogdana, blagajnika despota Stefana Lazarevića. Izgrađen je u periodu od 1407 do 1423.godine, i od tad je pretrpeo više pustošenja, restauracija i izmena. Najveće razaranje, manastir je pretrpeo 1600. godine od strane Turaka. Obnovljen je tek 100 godina kasnije od strane kaluđera iz manastira Morače. U periodu od 1718 do 1739. godine, manastir je bio u punom procvatu zahvaljujući pomoći carskog kapetana Mlatišume. Međutim, ovu pomoć je kasnije glavom platio patrijarh Vasilije, kojeg su Turci ubili u obližnjem selu, Bogdanju. On počiva na desnoj strani oltara ovog manastira, kojem je posvetio svoj život. Kasnije, tokom sledećeg turskog rata (1788-1791), manastir je bio jedno od uporišta Kočinog ustanka. Manastir je od Koče na poklon dobio jedno zvono. Za odmazdu, Turci su ponovo zapalili i razorili manastir.

Manastir Kalenić - autor Radosav Stanojević
Manastir Kalenić – autor Radosav Stanojević

Nova obnova manastira (delimična) započeta je 1806. godine pod pokroviteljstvom Karađorđa. Manastir je krajem 19. veka raspolagao znatnom imovinom, i spadao je u bogatije u kraljevini. Popisano je 33 hektara oranica i pašnjaka, 88 ovaca, 50 goveda, 90 svinja, 40 koza itd. 11 hektara voćnjaka i vinograda, 1 dućan, 2 vodenice, 2 mehane i 7800 dinara gotovine. Kako Feliks Kanic navodi, manastir je u to doba uživao veliki politički ugled, međutim, zbog veličine svojih poseda, manastir nije imao takav ugled kod prosvećenog dela stanovništva ni kod lokalnih seljana. O ovome, Feliks Kanic piše:
“Manastirski upravitelj se jedino žalio što se seljaci iz Prnjavora Kalenićkog prema manastirskoj šumi odnose kao prema sopstvenoj i što vlasti, uprkos svim žalbama, pokazuju malo spremnosti da ih nauče poštovanju svetinje manastirske svojine: “Čak i mnogi sreski kapetan kaže: ‘Pa narod samo uzima ono što je manastirima u bolja vremena manastirima dato na čuvanje!'”.

Vođe ustanka (1804-1815), su ovde često održavali svoja savetovanja. U manastir Kalenić su iz manastira Fenek u Sremu, 1815. godine bile prenete mošti cara Stevana Prvovenčanog i ovde su ostale sve dok nisu prenete u Studenicu 1839. godine.
Novi dvostpratni konak od čvrste drvene građe, izgrađen je 1824. godine, pod pokroviteljstvom kneza Miloša Obrenovića. Burnoj istoriji ovog manastira, može se dodati i ubistvo šabačkog vladike Maksima, u junu 1844. godine, koji je ovde ubijen i sahranjen. Ovaj zločin je po svemu sudeći rezultat političkih spletki.

Od ostalih zanimljivosti vezanih za ovaj manastir, možemo pomenuti da je ovde izvršeno izmirenje kneza Miloša i njegove žene Ljubice.
1911. godine, manastir je zadesio veliki požar u kojem je izgoreo drveni konak iz 1824. godine, posle kojeg je izgrađen novi, koji i danas postoji.

Konak manastira Kalenić - fotografija preuzeta sa  sajta http://www.tt-group.net
Konak manastira Kalenić – fotografija preuzeta sa sajta http://www.tt-group.net

U periodu od 1928. do 1930. godine, izvršena je velika, stručna restauracija manastira.
U manastiru Kalenić, jedno vreme je boravio i kontraverzni vladika Nikolaj Velimirović. Ovaj manastir je 1940. godine bio i mesto njegovog pomitrnja sa patrijarhom Gavrilom.

Posle drugog svetskog rata, u SFRJ crkva gubi uticaj i najveći deo ogromnih, manastirskih poseda je bio nacionalizovan. Konak manastira je takođe bio predmet nacionalizacije. U tom periodu manastir Kalenić ima status značajnog kulturno-istorijskog dobra, pa su u periodu 1968. – 1970. izvršeni kozervatorski radovi.
Pred kraj 20. veka, sa raspadom SFRJ, i povratkom u kapitalizam, konak je vraćen manastiru. Obnovljen je 1997. godine, a 2008. je sazidan još jedan.

Danas je ovo ženski manastir u kojem živi svega 6 monahinja. Starešina manastira je igumanija Nektarija.

U manastiru se svake godine tradiocionalno održava sabor Prođoh Lavač, prođoh Šumadiju ( Levački sabor), pod pokroviteljstvom Ministarstva kulture Republike Srbije i opštine Rekovac.

Izvor: http://www.levac-online.com

 

Manastir Bogorodično uspenje – Vladičin Han

Manastir Bogorodično uspenje  se nalazi u selu Mrtvica, 14 kilometara od Vladičinog Hana, na izlazu iz Grdeličke klisure. Smešten je na platou jedva širem od samog manastira sa kojeg se pruža veličanstven i nezaboravan pogled na okolinu.


Građevina je neobična zbog raznolikosti oblika i graditeljskih faza. Prema predanju, temelji manastira postavljeni su krajem petog ili početkom šestog veka. Unutrašnjost je oslikana u vizantijskom stilu. Svoj današnji izgled dobio je u obnovi sredinom 19. veka. U njenom korpusu se jasno razlikuju: trikonhalni naos, priprata i severni paraklis.

Dočekaće vas monahinja Makrina i ljubazno provesti kroz imanje uz priče i predanja i čašicu manastirske rakije.

Potražite smeštaj u Vladičinom Hanu.

Pronađite restoran u Vladičinom Hanu.

Izvor: Zvanična prezentacija opštine Vladičin Han

Manastir Kaona

Manastir Kaona  je posvećen svetim arhanđelima Mihailu i Gavrilu, a kapela Presvetoj Bogorodici. Nalazi se u selu Kaona u Posavotamnavi.

Manastirska crkva je najstarija crkva u okolini podignuta još u vreme Nemanjića. O nastanku manastira Kaona postoji više predanja, po jednom, crkva potiče iz vremena Nemanjića. Drugo predanje postanak vezuje za za Ikoniju, sestru Miloša Obilića. Kaže se da je Ikonija sagradila ovu crkvu, a druga sestra Miloševa, Vida, neki manastir u Vidojevici. U pisanim dokumentima crkva se pominje prvi put 1548. godine. Da je nastavila da živi i po dolasku Turaka na ovo područje svedoče i kasniji popisi u kojima se pominje ova crkva i sveštenoslužitelji u njoj.

U periodu drugog austro-turskog rata 1717-1719. godine u Kaonu je donet i jedan osmoglasnik, koji govori o teškom stanju naših naroda i naših crkava pod Turcima. Osmoglasnik je iz 1693. godine, štampao ga je u Lvovu Simeon tipograf. Poklonio ga je srpskom manastiru Ravanica, odakle je donet u Kaonu. Iguman Grigorije obnovio je 1756. godine crkvu, obnova je bila većih razmera i trajala je nekoliko godina tako da je crkva živopisana tek 1766. godine. Živopis je radio srbijanski slikar Teodor Stefanov Gologlavac. Crkva je tokom Prvog srpskog ustanka bila opljačkana i zapaljena, tako da su 1830. godine urađene nove dveri. Tokom Prvog srpskog ustanka u manastiru Kaona se nalazila ustanička bolnica, a u samoj crkvi magacin i barutana. Po završetku ustanka, krajem 1815. godine, po naređenju Marka Štitarca u ovom manastiru je otrovan učesnik oba ustanka, prota Nikola Smiljanić. Stanje manastira je u ovom periodu bilo dosta loše, u jednom aktu iz 1836. godine kaže se da je manastirska crkva sagrađena od kamena, da ima jedno zvono, da je u lošem stanju.

Manastirskom crkvom se služilo nekoliko okolnih sela i parohija, pa su istovremeno služili i sveštenici i kaluđeri. Ali vremenom se monaški život ugasio, pa je manastir pretvoren u parohijsku crkvu. Međutim crkva se nije održavala tako da se 1885. godine u njoj prestalo služiti a tri godine kasnije 1888. crkva se srušila. Privremeno je napravljena kapela u kojoj se služilo do podizanja nove crkve. Sadašnja srkva je sagrađena 1892. godine, a osvećena 1911. kada je podignuta i Zvonara. Tokom I Svetskog rata srkva je dosta oštećena a arhiva zapaljena.

Crkva je ponovo pretvorena u manastir tokom 1936. godine. Manastir je tavorio sve do šezdesedih godina XX veka kada su asgrađena dva konaka i ostale zgrade. Novi procvat doživeo je dogradnjom krstionice i još dve crkve tokom 1984. i 1985. godine kada je manastir obogaćen i novim sadržajima.

Izvor : Turistička organizacija Šapca

 

Manastir Tronoša

Mаnаstir Tronošа nаlаzi se 17 km od Loznice, nа putu zа Krupаnj. Po predаnju, izgrаdnjа mаnаstirа se vezuje zа krаljа Drаgutinа, koji je počeo podizаti mаnаstir, аli gа je smrt preteklа, pа gа je zаvršilа njegovа ženа Kаtаrinа 1317. godine. Tokom Turskog periodа Tronošа je nekoliko putа pаljenа, rušenа i pljаčkаnа. Ponovo je podignutа 1559. godine. Mаnаstir je spаljen 1813. godine, а obnovljen je 1833. godine uz pomoć knezа Milošа Obrenovićа.

Manastir Tronoša
Mаnаstirskа crkvа posvećenа je Vаvedenju Presvete Bogorodice. Oštećenа je i tokom Drugog svetskog rаtа. Ponovo je obnovljenа 1961. godine i otаdа mаnаstirski kompleks poprimа dаnаšnji izgled. Dаnаšnji mаnаstirski kompleks čine: crkvа, novi konаk sа prostrаnom trpezаrijom, izložbeni prostor i Muzej Vukovog rаnog školovаnjа. Ceo mаnаstirki kompleks je sklаdаn i prilаgođen turističkom borаvku.
Zа mаnаstir Tronošu vezаn je jedаn od nаjlepših nаrodnih običаjа: Rаtаrske sveće. Dvа susednа selа skupljаju priloge i prilаžu mаnаstiru Tronoši, u vosku izlivene sveće zа Veliki četvrtаk. Sveće su visoke oko 2m i teške preko 50 kg. Ni u nаjtežim dаnimа istorije ovog krаjа, ovаj običаj nije prekidаn.

Manastir Tronoša - česma
Manastir Tronoša - česma

Nedаleko od mаnstirа Tronoše, nаlаzi se desetocevnа betonskа česmа sа hlаdnom izvorskom vodom, koju nаrodno predаnje pripisuje devetorici brаće Jugovićа i stаrom Jug – Bogdаnu. Iznаd česme izdiže se kаpelа Svetog Velikomučenikа Pаntelejmonа. Prvobitnа česmа i kаpelа, po nаrodnom predаnju podignute su uoči Kosovske botke 1388. godine. Mnogo putа su kroz istoriju rušene. Sаdаšnjа kаpelа sа česmom podignutа 1968. godine.

Pročitajte zanimljivu priču o Tršiću.

Posetite neku od manifestacija u Loznici.

Izvor: http://www.loznica.rs